۳۱ شهریور ۱۳۵۹ و نخستین روز جنگ تحمیلی

در جنگ نرم علاوه بر استفاده از ابزارهای رسانه های، فرهنگی و علمی برای نفوذ در طبقات و اقشار مختلف از تاکتیکهای متنوعی مختلفی استفاده میشود. بنابر روایات تاریخی، از چهار هزار خارجی، تعداد افرادی که برای مبارزه در برابر لشکر علی (ع) باقی ماندند تنها هزار و هشتصد نفر سواره و هزار و پانصد نفر پیاده بودند. اما بریتانیا طرف ایتالیا را گرفت زیرا این کشور را یک متحد بالقوه برای جنگی که قریب الوقوع به نظر می رسید می دید و در نهایت تنها با تحریم های تجاری علیه ایتالیا موافقت کرد.

این وزارتخانه با این حال گفته از ۲ مارس ۲۰۲۲، بر اساس اطلاعات در دسترس عموم، تعدادی پرواز تجاری و خصوصی از کشورهای ثالث به روسیه را شناسایی کرده که همه آنها تحت مالکیت، کنترل، یا اجاره روسیه یا اتباع روسی بودهاند. کسانی که در بیش از نیم قرن گذشته نگاهی به کتاب های تاریخ و برنامه های مستند زده باشند دستکم از کلیات جنگ جهانی دوم مطلع شده و شاید حتی با کسانی صحبت کرده باشند که خود این جنگ خانمانسوز را از نزدیک تجربه کرده اند. آنها فکر میکردند کشور و حکومتی که بدون الگوبرداری از کشورهای دیگر و از شیوههای حکومتی که قبلاً تمرین نشده و رخ نداده بود، پا به عرصه عالم گذاشته است دوام زیادی نخواهد آورد و عمرش به درازا نخواهد کشید.

وقتی صحبت از قدرت و اعتبار کشورها در جنگ جهانی دوم می شود کمتر کسی به کشور آفریقایی کنیا فکر می کند. دیپلماسی رسانهای در سیاست خارجی هر کشور به دو صورت تحقق مییابد؛ یکی مدیریت رسانهها توسط سازمانهای دیپلماتیک رسمی کشور و دیگری به صورت خودجوش و در راستای سیاستهای کلان کشورها. سرلشکر سید یحیی رحیم صفوی، دستیار و مشاور عالی نظامی فرمانده معظم کل قوا، ۲۹ شهریور سال گذشته در سخنان پیش از خطبههای نماز جمعه تهران گفته بود: «بر اساس منابع خارجی نزدیک بر یک میلیون کشته و شهید از کشتههای عراقی تا شهدای ایرانی وجود دارد.» در اول مهر ۱۳۹۱ هم خبرگزاری مهر به نقل از رئیس جمعیت هلالاحمر عراق نوشت جنگ عراق علیه ایران بیش از دو میلیون کشته و زخمی برای دولت بعث به همراه داشت.

چه فرماندهانی که نام و نشانشان به زیبایی با تاریخ دفاع مقدس گره خورده و چه رزمندگان و شهدای گمنامی که کمتر نامشان به گوشمان رسیده، همه در مسیر یک کار بسیار بزرگ و عزتمندانه قدم برداشتهاند. متروها کار نمیکرد. تاکسی هم پیدا نکردیم. این ستاره با تجربه که بعد از رقابت های المپیک دیگر در ترکیب تیم ملی حضور پیدا نکرد، با انگیزه ای مثال زدنی در لیگ امسال ظاهر شد و گزاف نیست اگر بگوییم بهترین بازیکن سپاهان بود. ایشان نمیداند که مردم عراق ایشان را میشناسند و از اوّلی که این حکومت اشتراکی روی کار آمد و مرحوم آقای حکیم تحریم کرد و آنها را تکفیر کرد، مردم عراق اینها را شناختهاند و بعد هم از اعمالی که انجام دادهاند، اینها شناسایی شدهاند.

اما چه کار کنیم تا بتوانیم با بهرهگیری از ساز و کارهای مختلف از اعمال تهدیدات نرم پیشگیری کنیم و یا از دامنه اثرات اجتماعی فرهنگی و سیاسی آنها را کاست و یا از میان برد. اقشار مورد نظر بانیان جنگ نرم بستگی به هدف آنها دارد که میان مدت است یا عمومی و با توجه به هدف اقشار را تحت نظر میگیرند، اما در حالت کلی میتوان گفت که گروههای هدف در جنگ نرم، رهبران، نخبگان و تودههای مردم هستند. جنگ رسانهای میتواند تودههای مردم را تحت تأثیر قرار بدهد و به همین شکل در جنگ علمی نخبگان را مورد هدف قرار دهد.

در پی شدتیافتن جنگ بین ایران و عراق در مرزهای غربی و جنوبی کشور، اقشار و گروههای مختلف مردم برای اعزام به جبهه جنگ اعلام آمادگی کردند. این برترین بازی جنگ جهانی اول بر اساس رمانی به همین نام اثر اچ پی لاوکرفت (H.P. این بازی جنگ جهانی اول گیم پلی چندان پیچیدهای ندارد اما روایت داستانی آن زاویه دیدمان را نسبت به وقایع بین سالهای 1914 و 1918 به خوبی تحت تاثیر قرار میدهد. سابقه کاربرد عملى جنگ روانى بسیار طولانى است؛ ولى به طور مشخص، چینىها(27) و سپس مسلمانان اولین کسانى بودند که از جنگ روانى استفاده کردند.(28) بعدها در قرن بیستم و به خصوص در جنگ جهانى اول و به میزان بیشترى در جنگ جهانى دوم و در دوران جنگ سرد، از آن استفاده گردید.

در این جنگ، خوارج شکست سختی از سپاه امام علی (ع) خوردند و گفتهاند کمتر از ده نفر از خوارج توانستند فرار کنند که یکی از آنان عبدالرحمن بن ملجم مرادی، قاتل امیرالمؤمنین (ع) بود. ۱۹- مبالغه: مبالغه یکی از روشهایی است که با اغراق کردن و بزرگ نمایی یک موضوع، سعی در اثبات یک واقعیت دارد. آنچه در جنگ سخت مورد هدف قرار میگیرد، جان انسانها، تجهیزات، امکانات و بناهاست که معمولا در این مواقع با استفاده از همین مسائلی که مورد هدف قرار گرفته است، افکار عمومی علیه دشمن فعال میشود، در حالی که در جنگ نرم آن چه هدف قرار میگیرد، افکار عمومی است.

آن کاترین لمبتون، مالک و دهقانی در ایران: مطالعه از تصرف اراضی و مدیریت درآمد حاصل از زمین، ج۱، ص۱۷، لندن ۱۹۵۳. برخی نیز بعدا به استناد دو آیه قرآن (سوره مائده، آیه ۴۴ و سوره حجرات، آیه ۹) خواهان ادامه جنگ با معاویه شدند و پذیرش حکمیت را کفر دانسته و از آن توبه کردند. اخبار این جنایات به امام رسید و وی لشکریان را از اردوی جنگ با معاویه به سمت نهروان هدایت کرد. محمود مسائلی و عالیه ارفعی، جنگ و صلح از دیدگاه حقوق و روابط بین الملل، ج۱، ص۸۳، تهران ۱۳۷۳ ش.

محمدرضا ضیائی بیگدلی، حقوق جنگ، ج۱، ص۲۰ـ۲۳، تهران ۱۳۷۳ ش. محمدرضا ضیائی بیگدلی، حقوق جنگ، ج۱، ص۴۵ـ۴۸، تهران ۱۳۷۳ ش. ۱۴۵. ↑ توماس واکر آرنولد، موعظه از اسلام: تاریخ انتشار دین اسلام، ج۱، ص۵۱ـ۵۲، لندن ۱۹۸۶. هنگام وقوع جنگ میان دو گروه مسلمان، وظیفه دیگر مسلمانان آن است که میان متخاصمان، بر پایه عدالت، صلح برقرار نمایند و اگر یک طرف از جنگیدن دست برندارد، باید تا زمانی که دست از ظلم و سرکشی برنداشته، با او بجنگند و چون پایان دادن به جنگ را پذیرفت، صلح را برقرار کنند.

۱۲- حذف و سانسور: در این تاکتیک سعی میشود فضایی مناسب برای سایر تاکتیکهای جنگ نرم به ویژه شایعه خلق شود تا زمینه نفوذ آن افزایش یابد. ۷- دروغ بزرگ: این تاکتیک قدیمی که هنوز هم مورد استفاده فراوان است، عمدتاً برای مرعوب کردن و فریب ذهن حریف مورد استفاده قرار می گیرد. سران سپاه جمل؛ خونخواهی عثمان را تنها بهانهای برای ابراز مخالفت خود با علی (ع) مطرح کرده بودند؛ چراکه عایشه با عثمان چندان رابطۀ حسنهای نداشته است. پس از آن امام (ع) از آنها خواست تا دوازده نفر را معین کرده و خود نیز همین تعداد را جدا کرده و با آنها به گفتگو نشست.

دیدگاهتان را بنویسید