مسیر دسترسی، تاریخچه، دیدنی ها

شرق ايران؛ براي بررسي شرق ايران از نظر منابع بهتر است آن را به دو نيمه شمالي و جنوبي تقسيم نماييم. كشور ايران به دليل موقعيت خاص جغرافيايي و زمين شناختي فلات ايران از تعداد و تنوع بسيار بالاي اكوسيستم هاي تالابي برخوردار است به طوري كه از ۳۹ محيط تالابي تعريف نشده به جز يك مورد ، مابقي در ايران يافت مي شود . رودخانه چناب به رودخانه جلوم در تریمو، به رودخانه راوی در احمدپور و سپس رودخانه ستلج، ملحق می شود. نتایج این تحقیق نشان داد که بطور کلی رابطه مستقیمی بین دبی رودخانه و شاخص IRWQISC وجود دارد بطوریکه با افزایش میزان دبی رودخانه، میزان شاخص IRWQISC نیز افزایش یافت.

زیستگاه – راهبان شمالی معمولاً در صخرههای سایهدار تا نیمه سایهدار، دامنههای تالوس آلژیفی یا در مکانهای خنک و کنار رودخانه یافت میشود. كه از طریق چاه نیمه تامین می شود. براساس قرار داد منعقد شده بین دولتها وقت ایران و افغانستان، کشور همسایه موظف است سالانه 850 میلیون مترمکعب آب از طریق رودخانه هیرمند روانه تالاب بین المللی هامون کند. هنگام افتتاح سد «محمد اشرف غنی»، رئیسجمهور پیشین و فراری افغانستان گفته بود که «ذخیره آب کمالخان به انبار آب برای افغانستان و ایران تبدیل خواهد شد، اما آب افغانستان به ازای دریافت نفت روانه ایران میشود.» این سخنان با واکنش مقامهای جمهوری اسلامی ایران روبهرو شد و سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران در آن زمان با اشاره به رژیم حقوقی تعریف شده رودخانه هیرمند تأکید کرد که بر اساس قراردادی که بین دو کشور به امضا رسیده و در مجالس قانونگذاری هر دو کشور تصویب شده حقابه ایران کاملاً مشخص است.

ساخت این سد به دلیل جنگهای مداوم در افغانستان برای مدتی طولانی با وقفه روبهرو شده و از سال ۹۶ بار دیگر از سر گرفته و در فروردین ماه امسال افتتاح شد. با وجودی که مردم سیستان به دلیل خشک شدن رودخانه هیرمند به ناچار کشاورزی، دامداری و صید و صیادی را از دست داده و با محرومیت رو به رو شده اند، افغان ها آب جاری در رودخانه هیرمند را پس از ذخیره سازی در پشت سدها و بندها به مزارع خشخاش هدایت می کنند و از آبی که می تواند زیستگاه شمار بسیار زیادی از حیات وحش شود و زندگی هزاران نفر را به زیبایی تبدیل کند، صرف تولید تریاک و در نتیجه نابودی نسل بشر می شود.

بکر بودن طبیعت منطقه، رودخانه روآر،کوچه پس کوچههای باریک و سرسبز همراه با بوی ناب کاهگل، همچنین آداب و رسوم اهالی و غذاهای لذیذ سنتی همگی دست به دست میدهند تا مردم فرهنگ دوست و طبیعت دوست را به آلاشت بکشانند. به گفته برخی کارشناسان سالانه 600 میلیارد تومان خسارات ناشی از خشک شدن تالاب هامون دامنگیر مردم و دولت می شود. به گزارش جام جم آنلاین، وزارت انرژی و آب حکومت طالبان امروز جمعه در اطلاعیهای اعلام کرده است که طالبان در ارتباط به مدیریت آب حوزه رودخانه هیرمند، به تمام مواد با محتویات فنی، اساسات حقوقی و ضمایم معاهده منعقدشده، به صورت کامل موافقت دارد.

در مقابل دماغه شرقی کوه هلن با رودخانه کره مخلوط شده و رو به غرب تغییر مسیر میدهد و با پیمودن دره جنوبی کوه هلن از کنار روستاهای دشت ارمند و سونک میگذرد. از دیگر خرافات رایج میان ارامنه، مربوط به اعتقادات آنها دربارۀ قبرستان و خاکسپاری است. غذای آنها را میوهها، تخم پرندگان، حشرات و مهرهداران کوچک تشکیل میدهند. یکی از خواص آب این است که کارایی مغز را بالا می برد:اگر یادتان نمی آید که در مقدمه ی این مقاله چه نوشته بود، احتمالاً مغزتان خشک شده است.از آنجا که تقریباً %80 از بافت مغزی از آب تشکیل شده است، ضروری است که آب کافی به آن برسانید.

سرپرست وقت اداره کل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان معتقد است، تنها راه نجات تالاب هامون و مردم شرق ایران به خصوص مناطق شمالی سیستان و بلوچستان عمل کردن دولت افغانستان به تعهدات خود مبنی بر رها سازی حق آبه ایران از هیرمند است. برخی از کارشناسان محیط زیست معتقدند: وزارت خارجه ایران در احقاق حقوق هامون ضعیف عمل کرده و در دولت افغانستان نیز اراده ای برای حل این معضل وجود ندارد. کجایند مدعیان دفاع از حقوق بشر و سازمان های دفاع از محیط زیست و حیات وحش، هفتمین تالاب بین المللی به عنوان زیستگاه انواع پرندگان و چرندگان و آبزیان به تلی از خاک تبدیل شده و هیچ یک از این سازمان ها دم بر نمی آورند.

وزارت خارجه ایران هم برای مذاکره بر سر موضوع آب مرزی به خصوص آب سیستان باید یک تیم قدرتمند داشته باشد تا با فعالیت مستمر نه مقطعی بتوانند گزارشهای مورد نیاز این دستگاه را تهیه کنند و همین گزارشهای منسجم مبنای مذاکره قرار گیرد؛ چون تیم مذاکرهکننده وزارت خارجه هر چقدر هم قوی باشند نمیتوانند بدون داشتن اطلاعات علمی و تخصصی منافع کشور را تامین کنند. به هر روی فعال شدن کانون بحران گرد و غبار در مناطق سیستان و بخشی از افغانستان ناشی از بحرانی شدن مناطق تالابی و برخواست بلورهای خاک از کف تالابی است که از خشکی و بی آبی ترک خورده است.

به هر حال در شرایط کنونی هم باید فکر و ذکر وزارت خارجه سیستان و بلوچستان و تالاب هامون باشد. طوفانهای شن، غلظت گرد و غبار و افزایش ریزگردهای ناشی از خشکسالی و خشک شدن بستر تالاب بین المللی هامون مشکلات عدیده ای برای مردم سیستان و بلوچستان به وجود آورده است. مدیر کل وقت منابع طبیعی سیستان و بلوچستان گفت: تا پیش از خشک شدن هامون کانون های بحران بیابانی در سیستان 50 هزار هکتار بود اما اکنون تا 600 هزار هکتار افزایش یافته است. این سد که مخزن ۵۲ میلیون مترمکعبی دارد, بیش از ۸۰ هزار هکتار زمین کشاورزی را در افغانستان آبیاری میکند و بیش از ۹ مگاوات انرژی برق برای مردم این کشور تولید میکند.

برخی از این رودها مرزهای کشورها را از یکدیگر مشخص کردهاند و نقش مهمی در آبیاری زمینهای کشاورزی، حمل و نقل و صنعت گردشگری داشتهاند. هیرمند یکی از رودهای مهم ، بزرگ و پر آب افغانستان است که با شعبه های خود، نواحی وسیعی از جنوب غرب کشور را آبیاری می کند. بسیاری چنین اتفاقی را به برنامه ریزی دولت حسن روحانی مربوط نمی دانند و آن را ناشی از بارندگی های اندکی که در مهر و آبان اتفاق افتاده، می دانند. به عقیده یونگ، در جریان انکشاف لایههای مثبت و منفی روان ناخودآگاهی و دستیابی به فردیت، نمادها و کهنالگوهای بسیاری نقش دارند که آشنایی با آنها و کشف راز و رمز غریبشان برای فرد ضروری است.

مردم سیستان و بلوچستان که حدود 30 سال با مهربانی و آغوش باز میزبان مهاجران افغانستانی بودند اکنون انتظار دارند با روی کار آمدن دولت مردمی در آن کشور و بازگشت اتباع افغان به کشورشان حق میهمان نوازی را بجا آورند و نه افزون بر حق بین المللی بلکه در حد توافقنامه های منعقد شده بین طرفین، حق آبه سیستان را از هیرمند بدهند. کم آبی از سال 76 دامن هامون را گرفته و اکنون حدود 13 سال با بی آبی رو به رو است، هامون و صیادان آن با آب زنده اند و اگر آب نباشد هامون بیابان خشک و لم یزرع می شود و بادهای موسمی خاک های بستر آن را حرکت داده و مناطق وسیعی از استان سیستان و بلوچستان و حتی خراسان جنوبی و ولایت نیمروز افغانستان را دچار ریزگردها می کند.

خشکیدگی دریاچه هامون ناشی از قطع جریان آب هیرمند موجب افزایش زمان بادهای 120 روزه به بیش از 160 روزه شده و با وزش این بادها، گرد و غبار بستر دریاچه و حرکت شن های روان از افغانستان بخصوص در ماه های اواخر بهار و فصل تابستان زندگی را برای ساکنان این استان بویژه شهرها و روستاهای منطقه سیستان و شهرستان زاهدان مشکل کرده است. زاینده رود سالهاست که به دلایل مختلف مانند بحث خط لوله انتقال آب به یزد و سایر استانها، برداشت بیرویه آب در شهرهای بالادست و غیره از حرکت باز میایستد و شهر اصفهان از نعمت آن محروم میشود.

کند بالا یا کند علیا یک روستا در 38 کیلومتری شمال شرقی تهران است که به خاطر داشتن باغهای زیبا و کوچه باغهای دیدنی و آبشارهای معروفش، جای مناسبی برای استراحت آخر هفتهای محسوب میشود. با این حال منبع آگاه افزود که طالبان یا قراردادی را نمیپذیرند، یا اگر اعلام کند که قراردادی را قبول دارد، به آن توافق پایبند خواهد بود و مقامات طالبان نیز در مذاکرات خود با تهران به صراحت پایبندی به معاهده ۱۳۵۱ میان ایران و افغانستان را پذیرفتهاند و از این رو دستیابی ایران به حقابه خود در منابع مرزی مشترک با همسایه شرقی بلندمدت خواهد بود.

۱٫ قبل از مراجعه به سد مورد نظرتان حتما نسبت به ماهی های مستقر در سد شناخت کافی داشته باشید و هرگز سدی را که نسبت به آن اطلاع و شناخت کافی ندارید برای ماهیگیری انتخاب نکنید. وی بیان داشت: با تلاش های صورت گرفته، 27 کانون بحران فرسایش بادی در استان شناسایی شده و اکنون بیش از یک میلیون هکتار اراضی بیابانی استان متاثر از فعالیت های شن است که در این میان، خشک شدن هامون نیز بر مشکلات استان افزوده است. تالاب بین المللی هامون با 400 هزار هکتار وسعت سالهاست که اسیر خشکسالی و نامهربانی کشور همسایه شده است.

درياچه اي كه سالانه ۱۲ هزار تن ماهي از آن صيد مي شد امروز يك بستر خشك و تفتيده است. دامداران سيستاني با ۱۲۰ هزار رأس گاوي كه تا ديروز در ۷۰ هزار هكتار از اراضي درياچه چرا مي كردند مهاجرت كردند و ۸۰۰ روستا تحت تاثير هجوم شن هاي روان درياچه قرار گرفته است. هنگامي كه به نقشه جغرافيايي جهان مينگريم چنين به نظر مي رسد كه رودخانه ها مرزهاي طبيعي ايده آل هستند زيرا طريقه مناسبي براي جدانمودن دو كشور از يكديگر ميباشند چرا كه در حال حاضر نيز مرز كشورهاي متعددي را تشكيل مي دهند. بازدید نوبخت از دهانه ورودی آب به رودخانه هیرمند معاون نظارت راهبردی رئیس جمهوری از دهانه ورودی آب به رودخانه هیرمند در نقطه صفر مرز در زهک بازدید کرد.

این مقام ایرانی نه تنها انحراف حقابه ایران به دست طالبان را تأیید نکرد، بلکه از اقدام طالبان در رهاسازی حقابه جمهوری اسلامی ایران قدردانی کرد. دوچرخه سواری کوهستان به خودی خود لذت بخش هست حال اگر مسیر آن در کنار و کرانه یک رودخانه زیبا باشد، لذت آن دوچندان میشود و اگر این موضوع به صورت جمعی با دوستان و دوچرخه سواران دیگر همراه باشد که دیگر لذتی بیشتر نیز خواهد داشت. به گفته این منبع آگاه، نگاه طالبان به روابط با ایران مثبت است و رهاسازی آب رودخانه نیز به صورت دائمی خواهد بود، مگر اینکه رویدادهای طبیعی مانند خشکسالی پیش آید.

دیدگاهتان را بنویسید